Jak zadbać o pianino (fortepian)?

Mając w domu czynny instrument muzyczny, musimy pamiętać, jak bardzo delikatnym i skomplikowanym jest mechanizmem.

Zaryzykowałbym stwierdzenie, że taki instrument bliski jest żywemu organizmowi. Pozostawienie go bez opieki może doprowadzić do czegoś w rodzaju wyczerpania głodowego, z kolei nadmierna eksploatacja doprowadzi do znacznego zużycia i starości – nie wiekowej, lecz funkcyjnej.

Jakiej minimalnej troski potrzebuje domowe pianino lub fortepian?

Odpowiedniego ustawienia i zapewnienia stałego klimatu.

Taki instrument boi się przeciągów – narażenie go na nie negatywnie będzie wpływało na trwałość stroju.

Nie należy stawiać instrumentu obok kaloryferu – fortepian to jednak nie kot, który lubi się wygrzewać w cieple. Kaloryfer skutecznie wysuszy drewno, które może popękać lub zmienić swoje właściwości fizyczne i akustyczne. Jak najdalej od kaloryferu!

Na pianino (fortepian) nie powinno bezpośrednio padać światło słoneczne. Pozostawi ono ślad na politurze, instrument w tym miejscu wyblaknie, czasem w stopniu bardzo istotnym.

Nie należy ustawiać instrument pod oknem również z innego względu – przeciągi, nawiew zimnego lub wilgotnego powietrza z ulicy. Jak najmniej wiatrów, deszczu i śniegu!

Minimalną trwałość stroju można i trzeba zapewnić prostym, lecz skutecznym sposobem: do pianina należy wstawić dwa litrowe słoiki z wodą. W tym celu należy zdjąć płytę zewnętrzną nad pedałami i na wolnym obszarze te słoje umieścić, po czym pokrywę zamknąć z powrotem. Średnio po dwóch tygodniach woda w słoikach wyparuje, więc należy ją wymienić. To jest działanie absolutnie konieczne, zwłaszcza zimą, gdy podgrzewane powietrze w pomieszczeniu jest stanowczo za suche dla naszego instrumentu. Zatem nie należy się uspokajać po jednorazowym wyczynie wstawienia słoików, lecz nastawić się na ich regularną wymianę.

W fortepianie nie ma miejsca na słoiki, lecz w tym przypadku pod fortepian można wstawić miskę lub wazon z wodą – a jej wymiana będzie jeszcze prostsza, niż w pianinie. Uwaga na małych domowników! – zwłaszcza koty uwielbiają pić wodę z nietypowych źródeł, tak więc wody tej co najmniej musi być dużo, a sprawdzenie jej stanu musi być regularne.

Kiedyś byłem świadkiem absolutnie nagannego sposobu na „nawilżenie” fortepianu: ktoś rozpryskiwał nieduże ilości wody nad strunami. To jest niedopuszczalne: bezpośredni kontakt z wodą jest dla instrumentu rujnujący. Zardzewiałe struny, wypaczona płyta rezonansowa, pleśń – to sprawi, że fortepian będzie się kwalifikował do remontu.

Należy również pamiętać, że pianino / fortepian – to nie podstawka pod kwiaty, ani pod świątecznego szampana! Nie mówię o zarysowaniu pokrywy lub pozostawieniu „kołek” po doniczkach / wazonikach – mówię o niszczącym działaniu wody, która, niezauważenie przelana – zrobi istne spustoszenie w naszym instrumencie. Przeciętny właściciel pianina nawet nie jest w stanie sobie wyobrazić, jak bardzo może uszkodzić swój instrument.

Popatrzmy na poniższe zdjęcia. Otóż na pianinie stał wazonik z kwiatkami, który niezauważalnie się przewrócił. Woda nie tylko zniszczyła fornir zewnętrzny do stopnia jego odwarstwienia (niestety, nie mam zdjęcia do wglądu), ale dostała się również do środka, powodując wypaczenie drewna pokrywy, zardzewienie zawiasu, a co gorsze – zardzewienie kołków (będą do wymiany!) i popękanie strun.

I tak oto znakomite, pełnosprawne pianino poprzez jeden nieszczęsny wazonik stało się trwałym inwalidą. Dlaczego trwałym? Bo zamienione struny będą niczym protezy – będą miały inne właściwości fizyczne, a co za tym idzie – akustyczne. Będą inaczej się zachowywały (np. rozstrajały), niż struny oryginalne, będą inaczej brzmiały.

Przeciętny właściciel pianina lub fortepianu rzadko kiedy otwiera wnętrze instrumentu. Może nawet nie wiedzieć, że w środku jest siedlisko moli. Mól jest nie tylko problemem dla ubrań – potrafi skutecznie zniszczyć również pianino czy fortepian. Świetną pożywką dla moli są części miękkie instrumentu – filce, futrówka, sukno. Mól może na amen zniszczyć tak same młotki, jak i tłumiki, moderator, podkładki, istotne elementy mechanizmów, miękkie regulatory itp., przez co granie na instrumencie stanie się niemożliwym. Mole w ogóle ciężko wytępić, zaś w pianinie / fortepianie sprawę dodatkowo komplikuje złożoność i miniaturowość mechanizmu, uniemożliwiająca choćby dokładne jego odkurzenie. Wyczyszczenie fortepianu bądź pianina z moli oznacza konieczność rozkręcenia mechanizmu i jego ręczne czyszczenie – co bezwzględnie należy zostawić fachowcom. Co do ogólnych zasad walki z molami – niestety nie mogę tu służyć doświadczeniem, gdyż nigdy z tym walczyć nie musiałem. Trudno mi też określić skuteczność środków antymolowych dostępnych w sprzedaży, tak samo jak i licznych środków „ludowych” – lawendy, woreczków z naftaliną czy kamforą, skórek cytryny, piołunu (bylicy) itp.

Jeszcze większym, niż mole, problemem mogą być drewnojady (korniki, kołatki), spotykane zwłaszcza w instrumentach zabytkowych. One nie tylko dziurawią części drewniane fortepianu, co sprawia, że instrument zaczyna przypominać durszlak, one mogą również się przerzucić na inne drewniane sprzęty domowe, jak również na książki. Jednym ze skutecznych sposobów na drewnojady jest zagazowanie, niemożliwe do przeprowadzenia w domu, tak więc należy się liczyć z transportem instrumentu w stosowne miejsce. Lecz gazowanie nie poprawi stanu technicznego przeżartego instrumentu, nie przywróci mu właściwości fizycznych i akustycznych, nie zmniejszy kruchości drewna. Do tego już potrzebna jest konserwacja meblowa. W niektórych przypadkach wcześnie wykryte uszkodzenia nie mają wpływu na walory brzmieniowe i użytkowe instrumentu, więc można obejść się bez jego renowacji. Nie bójmy się też wszystkich starych otworów po drewnojadach – jeżeli nie ma świeżych śladów (np. wysypów świeżych trocin), można uznać, że drewnojady są już wymarłe.

To tyle jeżeli chodzi o przechowanie pianina lub fortepianu. Do tego należy dodać konieczność regularnego, średnio raz na pół roku, strojenia, oraz – w przypadku nadmiernego korzystania lub dłuższego okresu (kilku lat) niekorzystania – regulacji mechaniki. Ostatni punkt jest szczególnie ważny, gdyż mechanizm pianina / fortepianu musi funkcjonować precyzyjnie i niezawodnie. Natomiast, jako „ciało” pełne części ruchomych, siłą rzeczy nigdy nie zachowuje utrwalonej sprawności raz na zawsze. Im dłuższa jest przerwa w „przeglądach okresowych” – tym trudniejsza i kosztowniejsza będzie późniejsza konserwacja.

 

Zapytania z wyszukiwarki, prowadzące na tę stronę:

  • mole w pianinie (15)
  • podkładki pod pianino (11)
  • pianino wolkenhauer (11)
  • czy pianino moze stac kolo kaloryfera (7)
  • jak nawilżyć pianino (7)
  • płyta rezonansowa pianina (6)
  • pianino struny (6)
  • mole ubrania (5)
  • po fortepianie (5)
  • jak osłonić klawisze pianina (4)
  • płyta rezonansowa pianina-zdjęcie (4)
  • pianina polskie (4)
  • ranking pianin akustycznych (4)
  • co jest w srodku pianina (3)
  • budowa pianina od środka (3)
  • korniki w pianinie (3)
  • jak sciągnąć pokrywe pianina (3)
  • stary fortepian na sprzedaż (3)
  • podstawka pod kola pianina (3)
  • mole w fortepianie (3)
  • jak nawilżać pianino\ (3)
  • nawilżanie fortepianu (2)
  • klawesyn budowa od srodka (2)
  • podkładki pod fortepian (2)
  • program do strojenie pianina (2)
  • kwiat na pianino w cieniu (2)
  • mól w pianinie (2)
  • pianino koło grzejnika (2)
  • płyta rezonansowa w środku pianina (2)
  • mole w doniczce (2)
  • nuty organowe-do ściągnięcia (2)
  • podkładki pod pianino bydgoszcz (2)
  • srodek fortepianu (2)
  • fortepian wnetrze (2)
  • czy pianino może stać obok pieca (2)
  • czy pianino moze stac obok grzejnika (2)
  • woda w pianinie (2)
  • gdzie postawic pianino (2)
  • pod pokrywa pianina (1)
  • po co nawilżać pianino (1)
  • piolun korniki (1)
  • sukno na pianino (1)
  • słoik z wodą do pianina (1)
  • pianino wnetrze instrumenntu (1)
  • pianino słoik z wodą (1)
  • woda zniszczyla fornit (1)
  • zagazować mole (1)
  • pianino sloik wody pod pianinem (1)
  • pianino pod oknem (1)
  • strojenie pianin literatura (1)
  • podkładki pod pianino kielce (1)
  • podkładki wibroizolacyjne pianino (1)
  • podstawki pod fortepian (1)
  • podstawki pod fortepian Kraków (1)
  • podstawki pod koła pianina (1)
  • podkładki do fortepianu (1)
  • podstawki pod pianino (1)
  • podkładka pod fortepian (1)
  • preparat do pianina na mole i (1)
  • podkładka koło pianina (1)
  • podkladki pod pianino (1)
  • podkladki pod fortepian (1)
  • podkładka pod koło pianina (1)
  • podkladki pianino (1)
  • моль в пианино (1)
  • pianino nawilzanie (1)
  • blisko koło pianina i fortepianie (1)
  • gazowanie instrumentów (1)
  • gdzie pianino nie powinno stać (1)
  • gdzie ustawić fortepian (1)
  • jak dbać o fortepian lyra (1)
  • jak dbaćo pianino (1)
  • jak nawilżać pianino (1)
  • jak nawilzyc fortepian (1)
  • Jak ustawic pianino w mieszkaniu (1)
  • gazowanie drewnojadów poznań (1)
  • fottepian a kaloryfer (1)
  • fortepian lyra (1)
  • części fortepianu (1)
  • czy do pianina potrzeba wody (1)
  • czy grzejnik może stać za pianinem? (1)
  • czy mozna sciagnac struny z fortepianu (1)
  • czy na pianinie moze cos Stac? (1)
  • czy pianino powinno sie zamykac (1)
  • dlaczego w pianinie zamyka się klawisze (1)
  • domowy sposob namole w pianinie (1)
  • jak zadbac o antyki (1)
  • jak zciągnąć pokrywe pianina (1)
  • jak zdjąć osłone pianina (1)
  • na czym powinno stać pianino (1)
  • naftalina na mole gdzie kupić w bydgoszczy (1)
  • pianinio koło kaloryfera (1)
  • pianino - czesci (1)
  • pianino i miska wody (1)
  • pianino kaloryfer (1)
  • pianino koło kaloryfera (1)
  • pianino mole (1)
  • mole zniszczenia uszkodzenie ubrań zdjęcia (1)
  • mole w starym pianinie (1)
  • mole a pianino (1)
  • kiedyś pianino w domu (1)
  • kola pod fortepian (1)
  • kolka pod pianino (1)
  • korniki i kołatki w fortepianie pianinie (1)
  • korniki w fortepianie (1)
  • kołatki w organach (1)
  • literatura dot pianin i fortepianów (1)
  • miska na pianino (1)
  • pianino moze stac kolo kaloryfera (1)