Legnicka Fabryka Fortepianów i Pianin (LFFP, „Legnica”)

Fabryka ta była największym powojennym zakładem produkującym instrumenty klawiszowe w Polsce. Powstała na bazie fabryki Eduarda Seilera z dołączeniem innych zakładów legnickich: Liehra, Frickego i Stammitza. Lecz rodowód LFFP nie sięga jedynie fabryki Seilera, czy też innych legnickich warsztatów. Po dwóch latach od rozpoczęcia prac do fabryki w Legnicy dołączono mienie i urządzenia ze zlikwidowanej fabryki w Brzegu, która rozpoczęła produkcję tych instrumentów natychmiast po ukończeniu wojny, a więc na 2 lata przed Legnicą. Do Legnicy przeniesiono również jej dyrektora, Adama Noworytę. Kto wie, czy ta gałąź rodowa nie była dla LFFP istotniejsza! 

Produkcję rozpoczęto po wojnie w roku 1947. Na początku produkcji wytwarzano również fortepiany (patrz zdjęcie poniżej; źródło – www.fotohistoria.pl), co, ze względu na stosunkowo słabo opisane zdjęcie, być może jednak się odnosi do fortepianu produkcji fabryki w Brzegu: oraz – co jest jeszcze ciekawsze i w warunkach PRL niezwykłe – być może fisharmonie (patrz zdjęcie). W tym przypadku nie można z kolei wykluczyć, że w ramach „osiągnięć Polski Ludowej” prezentowano nie tyle fisharmonię nowej, komunistycznej produkcji, co instrument przejęty w drodze upaństwowienia fabryki fisharmonii w Lwówku Śląskim. Zresztą, co władzom przeszkadzało wyjąć pierwszy lepszy instrument z kościoła i wyeksponować go jako wytwór socjalistycznego przemysłu muzycznego?

Zdjęcie fortepianu wyprodukowanego na LFFP pochodzi ze stycznia 1949, kiedy jeszcze istniała fabryka w Brzegu. Mimo to, fortepian na zdjęciu (nieznanej marki) przypomina brzeski „Polonus”. Nie można też całkowicie wykluczyć błędu w opisie zdjęcia – celowego czy przypadkowego.

Legnica, LFFP, styczeń 1949. Po prawej widoczna jest dwumanuałowa fisharmonia, którą „wykańcza” pracownik fabryki.

Ciekawostką również jest bogato rzeźbiona rama żeliwna pianina. Kto kiedyś widział takie w „Legnicach”?

Tutaj również widać rzeźbienia na ramie. Co to, Seiler czy brzeski Schuetz? U późnego Seilera w miejscu rzeźbień były wykazy miast i dat, zatem raczej nie są to odlewy jego fabryki.

Jednak powyższy mój wywód nie wyczerpuje tematu produkcji fisharmonii w Legnicy. Posiadam świadectwa, iż pojedyncze instrumenty produkowano właśnie w Legnicy, właśnie po wojnie. Ciężko dziś oszacować skalę tego zjawiska, niemniej jednak sam jego fakt należy uznać.

Jak wynika z załączonych zdjęć, produkcja legnickiej fabryki cieszyła się uznaniem na propagandowej Wystawie Ziem Odzyskanych we Wroclawiu (1948). Powstaje zatem szalona myśl, czy nie na potrzebę tej właśnie wystawy owa fabryka została zaledwie rok wcześniej uruchomiona… Jak by tam ni było, po zakończeniu wrocławskiej wystawy to właśnie na Legnicę postawiła władza ludowa, likwidując fabrykę w Brzegu.

Prawdopodobnie, fabryka w Legnicy przejęła w sierpniu 1947 roku (po powstaniu ZZPM – „Zjednoczonych Zakładów Przemysłu Muzycznego”) urządzenia i mienie innych byłych niemieckich zakładów produkujących fortepiany i pianina, a mianowicie wspomnianych już wyżej legnickich fabryk Frickego, Liehra czy Stammitza; Olbricha z Kłodzka (słynny producent bardzo dobrych, do dzisiaj spotykanych pianin marki „Olbrich – Glatz”) oraz fabrykę fisharmonii M. Schlaga z Lwówka Śląskiego.

W oficjalnej nazwie fabryki można odnaleźć ciekawą tautologię, widniejącą na fabrycznej dokumentacji: „Legnicka fabryka fortepianów i pianin „Legnica” w Legnicy”.

Numery seryjne legnickich pianin.

Co-nieco o produkcji pianin w PRL i o ich jakości.

W latach 1960-ych w legnickiej fabryce zaczęto produkcję pianin przeznaczonych na eksport. Dziwnym jednak trafem gros tej produkcji pozostał w Polsce, gdzie i dzisiaj jest dostępny na różnych aukcjach. Wytwarzano wówczas pianina marek Offberg, LindberghBalthür (Balthur) (te trzy marki – wspólnie z „Calisią”), później Rosenbach, RavensteinSchillmayer oraz Th. Betting. Ta ostania nazwa, historycznie związana z Kaliszem, została przez LFFP wykupiona w roku 1992 na potrzebę eksportu swoich instrumentów. Co ciekawe, pod marką Th. Betting w latach 1990-ych i późniejszych produkowano nie tylko pianina, ale i fortepiany (tych ostatnich powstało ok. 20 sztuk).

Na rynek amerykański dostarczano pianina marki „Schirmer & Son”, zrobione w Legnicy, choć znane są również instrumenty tej marki wyprodukowane w innych krajach. Te instrumenty być może produkowano w Legnicy do roku 2000, przez bliżej nieznany mi podmiot prywatny.

Do limitowanej serii należała również marka legnickich pianin „Chopin”.

Porzucone klawiatury w byłej fabryce legnickiej. Nikt nigdy na nich nie zagra… Zdjęcie z roku 2012, bezczelnie zapożyczone przeze mnie z flickr.com, autorstwa użytkownika Urbexosaurus.

Statystyka fabryki:

  • Lata działalności: 1947-1998
  • Na bazie zakładów: Eduard Seiler, Karl Fricke, Franz Liehr, Hermann Stammitz, [Olbrich & Co.], [M. Schlag], Fabryka Pianin i Fortepianów w Brzegu
  • Liczba wyprodukowanych instrumentów, ok.: 163.000
  • Rodzaje produkowanych instrumentów: pianina (1947-98 lub do 2000), fortepiany (1947?-1949?, ok. 1995-98), fisharmonie? (1947?-1949?)
  • Marki produkowanych instrumentów: Legnica, Balthur, Lindbergh, SchillmayerOffberg, Rosenbach, RavensteinChopinTh. Betting, WagnerSchirmer & Son (pianina), Th. Betting (fortepiany).

Zapytania z wyszukiwarki, prowadzące na tę stronę:

  • pianino legnica (98)
  • pianina legnica opinie (37)
  • pianino lindbergh (22)
  • lindbergh pianino (21)
  • legnicka fabryka fortepianów (10)
  • lindbergh pianina (9)
  • fabryka pianin legnica (9)
  • legnica producent instrument (9)
  • pianino rosenbach (9)
  • polskie pianina (8)
  • lindberg pianino (8)
  • legnica fabryka pianin (8)
  • fabryka legnica (7)
  • legnicka fabryka pianin (7)
  • pianino louis zawicki opinie (6)
  • pianino lindbergh opinie (6)
  • fabryka fortepianów legnica (6)
  • pianino lideghberg (6)
  • legnica balthür (5)
  • stroiciel pianin legnica (5)
  • pianino legnica nowe (5)
  • polska fabryka pianin (4)
  • historaia pianin i fortepianów w legnicy (4)
  • nowe pianino legnica (4)
  • zakład produkcji pianin (4)
  • pozostałości po pianinie legnica (4)
  • pianino lindberg (4)
  • Pianino marki Legnica (4)
  • fortepian legnica cena (3)
  • pianino-legnica-lindbergh (3)
  • piano lindbergh (3)
  • zakład produkcji pianin w polscer (3)
  • pianino calisia lindberg (3)
  • pianino Balthur wyprodukowane w Legnicy w 1979 (3)
  • pianino legnica 1979 offberg cena (3)
  • pianino balthur opinie (3)
  • opinie o pianinach legnica (3)
  • http Fabryka pianin Legnica (3)
  • fabryka pianin Legnica Lindbergh (3)
  • 1 pianino legnica opina (3)
  • lindsberg to calisja czy legnica (2)
  • pianino legnica fisharmonia (2)
  • pianino lindbergh gdzie rok produkcji (2)
  • pianino rosenbach opinie (2)
  • pianina legnica niemcy (2)
  • pianino nowe polskiej produkcji (2)
  • pianino Legnica M-98B (2)
  • opinie pianino legnica (2)
  • louis renner 1939 i fortepiany fibiger (2)
  • pianino t h betting opinie (2)
  • fabryka fortepianów w legnicy (2)
  • fortepian legnica biały (2)
  • Polskie pianino fabryka (2)
  • spis pianin legnica produkcja (2)
  • polskie fabryki produkujące fortepiany (2)
  • legnica (2)
  • powojenna legnica (2)
  • legnica fabryka (2)
  • legnica fabryka fortepianów (2)
  • legnica rosenbach (2)
  • legnica pianino spis eksportowych (2)
  • fabryka pianin i fortepianów legnica (2)
  • defil Legnica (2)
  • pianino legnica czy calisia (2)
  • produkcja fortepianów (2)
  • pianino legnica rzeszów (1)
  • pianino legnica nowe cena (1)
  • pianino-legnica-nowe-cena (1)
  • rynek przemyslowyj w legnice (1)
  • pianino z legnicy opinia (1)
  • szkice pianin (1)
  • właściciele fabryki fortepianów w legnicy (1)
  • легница (1)
  • rosenbach pianino (1)
  • pianino legnickie (1)
  • polskie fabryki piano (1)
  • pianino producent legnica (1)
  • pianinolegnica (1)
  • polska fabryka fortepianów (1)
  • polskie pianina legnica (1)
  • pianino Lindergh opinie (1)
  • polskie pianino marki legnica (1)
  • pianino lindberg legnica (1)
  • pracownicy legnickiejfabrykifortepianowipianin (1)
  • producent pianina legnica (1)
  • produkcja pianin i fortepianów w legnicy (1)
  • pianino legnica śląskie (1)
  • budowa pianin (1)
  • fabryki w polsce (1)
  • fortepian polonus cena (1)
  • franz liehr pianino rok produkcji (1)
  • historiafabrykilegnica (1)
  • Ile Kosztuje nowe Pianino legnica balthur (1)
  • katalog organów schlag (1)
  • kiedy fabryki zaczely produkowac pianino (1)
  • koszt strojenia pianina Legnica (1)
  • legnica - fortepiany (1)
  • legnica fabryki (1)
  • fabryki liegnitz (1)
  • fabryki instrumentów muzycznych w polsce (1)
  • fabryki fortepianu legnica w polsce (1)
  • calisia zzpm fortepian (1)
  • czy jest teraz w polsce fabryka fortepianów (1)
  • fabryka fortepianów legnica adres (1)
  • fabryka fortepianów legnica dyrektorzy (1)
  • fabryka fortepianow liehr (1)
  • fabryka fortepiaow legnica (1)
  • fabryka instrumentów w polsce (1)
  • fabryka pianin legnica forum (1)
  • fabryka pianin w lefnicy (1)
  • Fabryka w legnicy (1)
  • Legnica fisharmonia (1)
  • legnica i rosjanie (1)
  • fabryka pianin legnica z czego jest zrobiona (1)
  • opinie o pianinie legnica (1)
  • pianina franza liehra (1)
  • pianina legnica fabryka (1)
  • pianina legnicka (1)
  • pianina Linbergh (1)
  • pianina lindber (1)
  • pianina lindbergh (1)
  • pianino legnica - wrocław (1)
  • opinie o pianienie legnica (1)
  • nowe polskie pianina (1)
  • nowe pianino legnica cena (1)
  • nowe fabryki w legnicy (1)
  • legnica produkcja pianin (1)
  • legnicka fabryka fortepianów i pianin lffp ulica (1)
  • legnicka fabryka instrumentów lutniczych (1)
  • lffp (1)
  • lffp legnica (1)
  • lffp piano legnica (1)
  • lindberg to pradukacja pianin polska (1)
  • lindbergh pianino opinie (1)
  • lrgnica lindbergh opinie (1)
  • nieznana marka pianina (1)
  • pianino Legnica czereśnia (1)