Legnicka Fabryka Fortepianów i Pianin (LFFP, „Legnica”)

Fabryka ta była największym powojennym zakładem produkującym instrumenty klawiszowe w Polsce. Powstała na bazie fabryki Eduarda Seilera z dołączeniem innych zakładów legnickich: Liehra, Frickego i Stammitza. Lecz rodowód LFFP nie sięga jedynie fabryki Seilera, czy też innych legnickich warsztatów. Po dwóch latach od rozpoczęcia prac do fabryki w Legnicy dołączono mienie i urządzenia ze zlikwidowanej fabryki w Brzegu, która rozpoczęła produkcję tych instrumentów natychmiast po ukończeniu wojny, a więc na 2 lata przed Legnicą. Do Legnicy przeniesiono również jej dyrektora, Adama Noworytę. Kto wie, czy ta gałąź rodowa nie była dla LFFP istotniejsza! 

Produkcję rozpoczęto po wojnie w roku 1947. Na początku produkcji wytwarzano również fortepiany (patrz zdjęcie poniżej; źródło – www.fotohistoria.pl), co, ze względu na stosunkowo słabo opisane zdjęcie, być może jednak się odnosi do fortepianu produkcji fabryki w Brzegu: oraz – co jest jeszcze ciekawsze i w warunkach PRL niezwykłe – być może fisharmonie (patrz zdjęcie). W tym przypadku nie można z kolei wykluczyć, że w ramach „osiągnięć Polski Ludowej” prezentowano nie tyle fisharmonię nowej, komunistycznej produkcji, co instrument przejęty w drodze upaństwowienia fabryki fisharmonii w Lwówku Śląskim. Zresztą, co władzom przeszkadzało wyjąć pierwszy lepszy instrument z kościoła i wyeksponować go jako wytwór socjalistycznego przemysłu muzycznego?

Zdjęcie fortepianu wyprodukowanego na LFFP pochodzi ze stycznia 1949, kiedy jeszcze istniała fabryka w Brzegu. Mimo to, fortepian na zdjęciu (nieznanej marki) przypomina brzeski „Polonus”. Nie można też całkowicie wykluczyć błędu w opisie zdjęcia – celowego czy przypadkowego.

Legnica, LFFP, styczeń 1949. Po prawej widoczna jest dwumanuałowa fisharmonia, którą „wykańcza” pracownik fabryki.

Ciekawostką również jest bogato rzeźbiona rama żeliwna pianina. Kto kiedyś widział takie w „Legnicach”?

Tutaj również widać rzeźbienia na ramie. Co to, Seiler czy brzeski Schuetz? U późnego Seilera w miejscu rzeźbień były wykazy miast i dat, zatem raczej nie są to odlewy jego fabryki.

Jednak powyższy mój wywód nie wyczerpuje tematu produkcji fisharmonii w Legnicy. Posiadam świadectwa, iż pojedyncze instrumenty produkowano właśnie w Legnicy, właśnie po wojnie. Ciężko dziś oszacować skalę tego zjawiska, niemniej jednak sam jego fakt należy uznać.

Jak wynika z załączonych zdjęć, produkcja legnickiej fabryki cieszyła się uznaniem na propagandowej Wystawie Ziem Odzyskanych we Wroclawiu (1948). Powstaje zatem szalona myśl, czy nie na potrzebę tej właśnie wystawy owa fabryka została zaledwie rok wcześniej uruchomiona… Jak by tam ni było, po zakończeniu wrocławskiej wystawy to właśnie na Legnicę postawiła władza ludowa, likwidując fabrykę w Brzegu.

Prawdopodobnie, fabryka w Legnicy przejęła w sierpniu 1947 roku (po powstaniu ZZPM – „Zjednoczonych Zakładów Przemysłu Muzycznego”) urządzenia i mienie innych byłych niemieckich zakładów produkujących fortepiany i pianina, a mianowicie wspomnianych już wyżej legnickich fabryk Frickego, Liehra czy Stammitza; Olbricha z Kłodzka (słynny producent bardzo dobrych, do dzisiaj spotykanych pianin marki „Olbrich – Glatz”) oraz fabrykę fisharmonii M. Schlaga z Lwówka Śląskiego.

W oficjalnej nazwie fabryki można odnaleźć ciekawą tautologię, widniejącą na fabrycznej dokumentacji: „Legnicka fabryka fortepianów i pianin „Legnica” w Legnicy”.

Numery seryjne legnickich pianin.

Co-nieco o produkcji pianin w PRL i o ich jakości.

W latach 1960-ych w legnickiej fabryce zaczęto produkcję pianin przeznaczonych na eksport. Dziwnym jednak trafem gros tej produkcji pozostał w Polsce, gdzie i dzisiaj jest dostępny na różnych aukcjach. Wytwarzano wówczas pianina marek Offberg, LindberghBalthür (Balthur) (te trzy marki – wspólnie z „Calisią”), później Rosenbach, RavensteinSchillmayer oraz Th. Betting. Ta ostania nazwa, historycznie związana z Kaliszem, została przez LFFP wykupiona w roku 1992 na potrzebę eksportu swoich instrumentów. Co ciekawe, pod marką Th. Betting w latach 1990-ych i późniejszych produkowano nie tylko pianina, ale i fortepiany (tych ostatnich powstało ok. 20 sztuk).

Na rynek amerykański dostarczano pianina marki „Schirmer & Son”, zrobione w Legnicy, choć znane są również instrumenty tej marki wyprodukowane w innych krajach. Te instrumenty być może produkowano w Legnicy do roku 2000, przez bliżej nieznany mi podmiot prywatny.

Do limitowanej serii należała również marka legnickich pianin „Chopin”.

Porzucone klawiatury w byłej fabryce legnickiej. Nikt nigdy na nich nie zagra… Zdjęcie z roku 2012, bezczelnie zapożyczone przeze mnie z flickr.com, autorstwa użytkownika Urbexosaurus.

Statystyka fabryki:

  • Lata działalności: 1947-1998
  • Na bazie zakładów: Eduard Seiler, Karl Fricke, Franz Liehr, Hermann Stammitz, [Olbrich & Co.], [M. Schlag], Fabryka Pianin i Fortepianów w Brzegu
  • Liczba wyprodukowanych instrumentów, ok.: 163.000
  • Rodzaje produkowanych instrumentów: pianina (1947-98 lub do 2000), fortepiany (1947?-1949?, ok. 1995-98), fisharmonie? (1947?-1949?)
  • Marki produkowanych instrumentów: Legnica, Balthur, Lindbergh, SchillmayerOffberg, Rosenbach, RavensteinChopinTh. Betting, WagnerSchirmer & Son (pianina), Th. Betting (fortepiany).

Zapytania z wyszukiwarki, prowadzące na tę stronę:

  • pianino legnica (97)
  • pianina legnica opinie (34)
  • pianino lindbergh (22)
  • lindbergh pianino (21)
  • fabryka pianin legnica (9)
  • pianino rosenbach (9)
  • lindbergh pianina (9)
  • polskie pianina (8)
  • legnica fabryka pianin (8)
  • legnicka fabryka pianin (7)
  • fabryka legnica (7)
  • pianino lindbergh opinie (6)
  • pianino lideghberg (6)
  • pianino louis zawicki opinie (6)
  • legnica balthür (5)
  • stroiciel pianin legnica (5)
  • fabryka fortepianów legnica (5)
  • pozostałości po pianinie legnica (4)
  • pianino lindberg (4)
  • pianino legnica nowe (4)
  • polska fabryka pianin (4)
  • zakład produkcji pianin (4)
  • nowe pianino legnica (4)
  • historaia pianin i fortepianów w legnicy (4)
  • Pianino marki Legnica (4)
  • pianino balthur opinie (3)
  • pianino calisia lindberg (3)
  • pianino Balthur wyprodukowane w Legnicy w 1979 (3)
  • opinie o pianinach legnica (3)
  • zakład produkcji pianin w polscer (3)
  • legnicka fabryka fortepianów (3)
  • fabryka pianin Legnica Lindbergh (3)
  • pianino legnica 1979 offberg cena (3)
  • 1 pianino legnica opina (3)
  • piano lindbergh (3)
  • fortepian legnica cena (3)
  • pianino-legnica-lindbergh (3)
  • pianino legnica fisharmonia (2)
  • legnica (2)
  • produkcja fortepianów (2)
  • pianino lindbergh gdzie rok produkcji (2)
  • powojenna legnica (2)
  • louis renner 1939 i fortepiany fibiger (2)
  • lindsberg to calisja czy legnica (2)
  • opinie pianino legnica (2)
  • pianino nowe polskiej produkcji (2)
  • pianina legnica niemcy (2)
  • polskie fabryki produkujące fortepiany (2)
  • pianino rosenbach opinie (2)
  • pianino t h betting opinie (2)
  • pianino Legnica M-98B (2)
  • spis pianin legnica produkcja (2)
  • pianino legnica czy calisia (2)
  • Polskie pianino fabryka (2)
  • legnica pianino spis eksportowych (2)
  • fabryka fortepianów w legnicy (2)
  • fabryka pianin i fortepianów legnica (2)
  • legnica rosenbach (2)
  • legnica fabryka fortepianów (2)
  • defil Legnica (2)
  • legnica fabryka (2)
  • fortepian legnica biały (2)
  • lindberg pianino (2)
  • pianinolegnica (1)
  • Fabryka w legnicy (1)
  • polska fabryka fortepianów (1)
  • pianino-legnica-nowe-cena (1)
  • fabryki fortepianu legnica w polsce (1)
  • pianino Lindergh opinie (1)
  • franz liehr pianino rok produkcji (1)
  • fortepian polonus cena (1)
  • pianino producent legnica (1)
  • fabryki w polsce (1)
  • fabryki liegnitz (1)
  • fabryki instrumentów muzycznych w polsce (1)
  • pianino z legnicy opinia (1)
  • historiafabrykilegnica (1)
  • fabryka pianin legnica forum (1)
  • polskie fabryki piano (1)
  • budowa pianin (1)
  • calisia zzpm fortepian (1)
  • właściciele fabryki fortepianów w legnicy (1)
  • szkice pianin (1)
  • czy jest teraz w polsce fabryka fortepianów (1)
  • rynek przemyslowyj w legnice (1)
  • rosenbach pianino (1)
  • produkcja pianin i fortepianów w legnicy (1)
  • fabryka fortepianów legnica dyrektorzy (1)
  • producent pianina legnica (1)
  • fabryka fortepianow liehr (1)
  • fabryka fortepiaow legnica (1)
  • polskie pianina legnica (1)
  • fabryka instrumentów w polsce (1)
  • polskie pianino marki legnica (1)
  • легница (1)
  • Ile Kosztuje nowe Pianino legnica balthur (1)
  • pianina legnicka (1)
  • legnica produkcja pianin (1)
  • pianina legnica fabryka (1)
  • pianina franza liehra (1)
  • legnicka fabryka fortepianów i pianin lffp ulica (1)
  • opinie o pianinie legnica (1)
  • legnicka fabryka instrumentów lutniczych (1)
  • opinie o pianienie legnica (1)
  • nowe polskie pianina (1)
  • nowe pianino legnica cena (1)
  • lffp (1)
  • nowe fabryki w legnicy (1)
  • nieznana marka pianina (1)
  • lrgnica lindbergh opinie (1)
  • lffp piano legnica (1)
  • lindbergh pianino opinie (1)
  • pianina Linbergh (1)
  • pianina lindber (1)
  • katalog organów schlag (1)
  • pianino lindberg legnica (1)
  • kiedy fabryki zaczely produkowac pianino (1)
  • koszt strojenia pianina Legnica (1)
  • pianino legnickie (1)
  • pianino legnica śląskie (1)
  • pianino legnica rzeszów (1)
  • pianino legnica nowe cena (1)
  • fabryka pianin legnica z czego jest zrobiona (1)
  • legnica - fortepiany (1)
  • lffp legnica (1)
  • pianino legnica - wrocław (1)
  • legnica fabryki (1)
  • Legnica fisharmonia (1)
  • legnica i rosjanie (1)
  • pianina lindbergh (1)
  • lindberg to pradukacja pianin polska (1)