G. Wolkenhauer, Stettin

G. Wolkenhauer (1853/1871-1945?) – najbardziej znana, najdłużej działająca i być może najlepsza manufaktura pianin i fortepianów w Szczecinie. Uważana była za “słynną”, jej pianina osiągały wysoką cenę; udzielano na nie nawet dziesięcioletnią gwarancję.

Założycielem firmy, pierwotnie jako składu i pracowni naprawczej, był Georg Wolkenhauer. Od 1857 współwłaścicielem, a niebawem i jedynym właścicielem zakładu, został jego brat Richard Wolkenhauer (1835-1905; czasem rok urodzenia podaje się jako 1839).

Produkcję instrumentów rozpoczęto dopiero w 1871 roku, po przejęciu zakładu szczecińskiego fabrykanta fortepianów Ferdinanda Hueta, który stał się bazą startową dla rozpoczęcia własnej produkcji. Richard Wolkenhauer postarał się o wyjście na szerszy rynek krajowy, w którym to celu zakupił dwie inne manufaktury fortepianowe – berlińską W. Biese oraz drezdeńską Johann Kühse. Prowadzone przez Wolkenhauera wytwórnie zaczęły osiągać istotne sukcesy, zaś sam Wolkenhauer zdobywał coraz to nowe tytuły dworskie (np. Hoflieferant – “dostawca dworu”). Jednak należy pamiętać, że w owym czasie wystarczyło wysłać jeden choćby i niezamówiony (“w prezencie”) instrument do zamku którejś księżnej z łaskawie panującej familii, żeby móc z automatu tytułować się “dostawcą dworu” lub innym “nadwornym fabrykantem fortepianów królewny Józefiny Brazylijskiej”. W ten oto sposób co drugi fabrykant fortepianów w Wiedniu posługiwał się długą listą najróżniejszych możliwych tytułów. Sytuację polepszał dodatkowo fakt, że Niemcy były mocno podzielone, i w każdej większej mieścinie istniał swój własny suwerenny “dwór”, niegardzący darowanymi fortepianami czy pianinami.

Po śmierci Richarda Wolkenhauera (1905) firmę prowadzili kolejno: wdowa Richarda Karoline, córka Lina (po mężu Wartenberg) oraz jej syn Kurt Wartenberg.

W epoce największego rozkwitu firmy G. Wolkenhauer (lata 1880-te) jej instrumenty sprzedawano w okolicznych ziemiach Niemiec oraz eksportowano do Szwecji, Norwegii oraz na ziemie polskie (Poznań, Bydgoszcz).

“G. Wolkenhauer” – to najczęściej spotykane dzisiaj na rynku wtórnym szczecińskie pianina. Wolkenhauer produkował również fortepiany, które należą dzisiaj do rzadkości i na rynku wtórnym nie są raczej spotykane. Znane są jednak patenty fortepianowe Richarda Wolkenhauera, które z pewnością stosował w instrumentach własnej konstrukcji.

Znane są też fisharmonie jego produkcji, choć również bardzo dziś rzadkie.

Ciężko jest oszacować liczbę instrumentów wyprodukowanych przez Wolkenhauera. Znane są numery seryjne przekraczające 70.000, jednak nie wiadomo, czy instrumentów powstało rzeczywiście tyle. Raczej na pewno nie. Nie widziałem, na przykład, żadnego Wolkenhauera o numerze pomiędzy 12.226 a 42.204. Jeżeli przyjąć, że liczby powyżej 42.000 odnoszą się do połowy lat 1890-ych (na co wskazuje konstrukcja i zdobnictwo pianina), a produkcję rozpoczęto dopiero w 1871, musiałoby to oznaczać skalę produkcji na poziomie ok. 1700 pianin rocznie – i to na samym początku działalności, co wydaje się absolutnie nierealnym. Gdyby rzeczywiście powstało tyle instrumentów, dziś Wolkenhauerów na rynku wtórnym byłoby co najmniej dwa razy tyle, co Trautweinów. Tymczasem jest ich dwa razy mniej. Nawet hipotetyczne przejęcie numeracji warsztatu Ferdinanda Hueta nie wyjaśnia sprawy, jako że Huet wyprodukował niezbyt wiele instrumentów.

Nie można też wykluczyć, że Wolkenhauer przejął numerację seryjną wytwórni W. Biese lub J. Kühse, co pozwoliło mu w pewnym momencie “skoczyć” w numeracji mocno do przodu. Jednak dzisiejszy stan badań nie pozwala stwierdzić tego definitywnie.

Wysoce zastanawiającym jest też zauważalny brak na rynku wtórnym pianin Wolkenhauera, które byłyby wyprodukowane po zakończeniu I wojny światowej. Najczęściej spotykanymi pianinami Wolkenhauera są instrumenty z lat 1880-1900, krzyżowe (sporadycznie jeszcze prostostrunowe) i górnotłumikowe. Spotkałem się z zaledwie trzema pianinami dolnotłumikowymi Wolkenhauera. Tymczasem, od ok. 1905 roku pianina dolnotłumikowe zaczynają absolutnie dominować na rynku (wyjątkiem była chyba tylko firma Blüthnera). Nie można zatem wykluczyć, że produkcję pianin Wolkenhauera w tym okresie zakończono lub mocno ograniczono.

W świetle ostatnich badań można stwierdzić z 99% pewnością, iż liczba wyprodukowanych przez Wolkenhauera pianin, fortepianów i fisharmonii nie przekroczyła 10 tysięcy. Z pewnością rzędu 50% można stwierdzić, że nie przekroczyła ona nawet liczby 5 tysięcy.

Numery seryjne pianin Wolkenhauera i próba ich datowania.

Udział w wystawach:

  • 1881, Królewiec (medal srebrny);
  • 1881, Kołobrzeg (medal srebrny);
  • 1883, Gorzów Wielkopolski (medal srebrny).

Adres firmy w Szczecinie:

(1874-1920) pałacyk Velthusena, Louisen-Strasse 13 (obecnie ul. Staromłyńska 13).

Zapytania z wyszukiwarki, prowadzące na tę stronę:

  • wolkenhauer stettin (26)
  • g wolkenhauer stettin (26)
  • pianino wolkenhauer stettin (20)
  • wolkenhauer pianino (18)
  • pianino wolkenhauer cena (11)
  • wolkenhauer (11)
  • pianino g wolkenhauer stettin (11)
  • g wolkenhauer stettin pianos (10)
  • wikipedia wolkenhauer fortepiano stettin (6)
  • g wolkenhauer stettin no 13 (3)
  • wolkenhauer piano (3)
  • herzog stettin klavier (2)
  • pianino wolkenhauer stettin cena (2)
  • numeracja pianin wolkenhauera (2)
  • pianino g wolkenhauer königl hoflieferant stettin (2)
  • pianino G Wolkenhauer Köni§l Hof-Lieferant STETIN (2)
  • volkenhauer stettin (2)
  • volkenhauer pianino (2)
  • g wolkenhauer piano (2)
  • g volkenhower (2)
  • fabryka fortepianów w szczecinie (2)
  • g wolkenhauer katalog (2)
  • firma wolkenhauer (2)
  • wolkenhauer pianofabrik stetin (1)
  • wolkehauer pianina (1)
  • wolkehauer (1)
  • wilkenhauer numery seryjne (1)
  • fabryka pianin stettin G WOLKENHAUER (1)
  • фортепиано волкенхауер (1)
  • fabryka pianin stettin G WOLKENHAUER zdjęcia (1)
  • Volkenhauerr (1)
  • firma ul ?wi?tego Ducha Szczecin loc:PL (1)
  • fisharmonia hoflieferant italien (1)
  • volkenhauer lata produkcji (1)
  • stattin pianos (1)
  • rzadkie szczecińskie pianina (1)
  • wolkemhauer fisharmonia (1)
  • wolken hauer (1)
  • EgRTlS1YGJGgyPgFIhkA8aeDS9z6QuAxWXYzLDvMKTtrw8f3qPIIMgFy (1)
  • cena pianino g wolkenhauer stettin (1)
  • wolkenhauer pianino szczecin (1)
  • Wolkenhauer pianino masa (1)
  • wolkenhauer pianino katalog (1)
  • wolkenhauer pianino cena (1)
  • wilke stettin pianino roczniki 6665 (1)
  • wolkenhauer klavier stettin (1)
  • wolkenhauer hoflieferant (1)
  • wolkenhauer allegro (1)
  • wolkenstauer stettin pianino opinie (1)
  • пианино волкенхауера щецын (1)
  • rene & stettin piano (1)
  • piano volkenhauer (1)
  • Ile moze kosztowac pianino z 1905 roku niemiecka produkcja (1)
  • löwenfüße johann kühse (1)
  • jak ocenic rok produkcji pianino g wolkenhauer (1)
  • g wolkenhauer klavier (1)
  • ile moze kosztować pianino marki nowicki z 1900 r (1)
  • ile moze kosztowac kalendarz z 1905 roku norweski (1)
  • hoflieferant (1)
  • herzog szczecin fabryka (1)
  • herzog fabryka fortepianòw szczecin (1)
  • g wolkenhauer щецин (1)
  • g wolkenhauer stetttin piano (1)
  • g wolkenhauer stettin pianos preis (1)
  • allegro piano szczecin (1)
  • manufaktóra pianin (1)
  • olx pianino wo;kenhauer (1)
  • pianinas wolkenhauer (1)
  • g wolkenhauer stettin hoflieferant sr majestät des kaisers (1)
  • Flügel G wolkenhauer stettin (1)
  • pianino wolke (1)
  • pianino wol (1)
  • pianino górnotłumikowe hals opinie (1)
  • pianino georg wolkenhauer (1)
  • pianino g wolkenhauer stettin cena (1)
  • g wolkenhauer ceny (1)
  • g wolkenhauer hoflief sr maj d kaisers und königs (1)
  • pianino g wolkenhauer cena (1)
  • pianino czarne g wolkenhauer in steffin (1)
  • pianini wolkenhauer (1)
  • g wolkenhauer stettin hof pianoforte fabrik 1853-1856 (1)

  1. Pingback: Szczecińskie pianina i fortepiany | Ars Polonica

  2. Pingback: Co oznacza numer seryjny w pianinie? | Ars Polonica

  3. Pingback: Produkcja pianin i fortepianów w Polsce | Ars Polonica

  4. Pingback: Odpowiedzialność za słowo | Ars Polonica

    • Tego nikt nie wie. Należałoby zbadać pianino – jego konstrukcję, stronę wizualną, producenta i numer mechanizmu, ostatecznie napisy na skrajnych klawiszach. Numeracja seryjna Wolkenhauera jest wyjątkowo zagmatwana.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *