Wasze pytania: polskie pianina i fortepiany

Pytania z internetu, cz. 5. Polskie fortepiany i pianina.

Wśród pytań Was interesujących znaczna część dotyczy fortepianów i pianin polskiej produkcji. Niniejszym więc postanawiam wyodrębnić dział ten z pozostałych, tak aby zgromadzić wszystkie „polskie” pytania i odpowiedzi w jednym miejscu. 

Tematyka pozostałych pytań:


August Brunner, Fryderyk Buchholtz, Tomasz Max, Jan Długosz
B. Gabryelska / Gabryelska Kraków pianino
Calisia pianino
Czy Legnica produkuje białe pianina?
Fabryka fortepianów w Krakowie / Fabryka pianin Kraków
Gdzie znajduje się rok produkcji w pianinie Betting?
Jakie były marki starych pianin w Polsce? / Producenci pianin w Polsce / Przedwojenni producenci pianin w Polsce
Kotykiewicz
Krall & Seidler / Fortepian Krall Seidler / Krall i Seidler fabryka fortepianów
Legnica fabryka pianin / Legnica numery seryjne pianin
Legnica pianina lata produkcji
Marka pianin produkowanych w Kaliszu
Marka polskich fortepianów / Najlepsi producenci fortepianów w Polsce przed wojną
Najlepsze przedwojenne pianina i fortepiany z Warszawy
Numery seryjne pianin Calisia
Pianina Drygas / A. Drygas pianina
Pianina niemieckie Dütz
Pianino Fibiger
Pianino Małecki / Fortepian Małecki / Małecki fortepiany
Pianino polskie / Polskie pianino
Rok produkcji pianina Betting
Stare polskie instrumenty
Theodor Betting pianino / Pianino Betting
W. Jahne pianina historia

August Brunner, Fryderyk Buchholtz, Tomasz Max, Jan Długosz

Warszawscy fabrykanci fortepianów, działający w połowie XIX wieku.

B. Gabryelska / Gabryelska Kraków pianino

Bronisława Gabryelska była właścicielką składu (magazynu) fortepianów i pianin w Krakowie na przełomie XIX-XX ww. Była to osoba dość znana w Europie, gdyż wiele zagranicznych instrumentów posiadało nadane im fabryczne oznaczenia „Für B. Gabryelska” (dla B. Gabryelskiej). Sama Gabryelska produkcją pianin czy fortepianów raczej się nie zajmowała, mimo to, jest ciekawą postacią. Być może uda mi się niedługo dowiedzieć o niej czegoś więcej.

Calisia pianino

Czy Legnica produkuje białe pianina?

Legnica już niczego nie produkuje. Kiedy fabryka istniała, produkowała czasem również białe pianina.

Fabryka fortepianów w Krakowie / Fabryka pianin Kraków

Gdzie znajduje się rok produkcji w pianinie Betting?

Nigdzie. Roku produkcji w pianinach się nie umieszcza (dotyczy to nie tylko pianin Bettinga). Rok produkcji można ustalić na inne sposoby (w czym bezinteresownie pomagam).

Jakie były marki starych pianin w Polsce? / Producenci pianin w Polsce / Przedwojenni producenci pianin w Polsce

Tych marek było parędziesiąt, jeżeli nie paręset. Wystarczy poczytać artykuł o produkcji pianin w przedwojennej Warszawie, żeby znaleźć tam kilkadziesiąt nazwisk. Z tych częściej spotykanych są marki, które umieściłem w kolejności od najbardziej do mniej popularnych:

  • Theodor Betting
  • Arnold Fibiger
  • K. & A. Fibiger (również pod nazwą „Apollo” – nie mylić z drezdeńskim producentem)
  • Julian Małecki
  • Jan Kerntopf i syn
  • Bruno Sommerfeld
  • Antoni Drygas, również „Wielkopolska Fabryka Fortepianów i Pianin”
  • Feliks Julian Nowicki
  • Willi Jähne
  • K. O. Fiedler
  • A. Janiszewski
  • Alois Kewitsch
  • Leon Banasikowski
  • Wł. Majewski
  • Otton Majewski
  • Jean Dütz (lub „Jan Dütz i syn”, lub „Antoni Dütz„)
  • Stanisław Kowalik
  • Bronisława Gabryelska
  • Gebethner & Wolff
  • Bracia Koischwitz (lub „Carl Koischwitz”, lub „Richard Koischwitz”)
  • Józefat Golmer
  • J. M. Kamieniecki
  • Krall & Seidler (świetna firma, ale pianin w porównaniu z fortepianami wyprodukowała znikomą ilość)

i inne. NB. Jasnym kolorem podałem znane imiona producentów, które nie były umieszczane na instrumentach. Np. Julian Małecki oznacza, że fortepiany były sygnowane jako „Małecki” (ewentualnie z dodatkami, np. „Małecki w Warszawie”, „Fabryka fortepianów Małecki” itd.); Józefat Golmer – że oznaczał swoje pianina jako „J. Golmer” etc.

Polskie pianina były bardzo dobrej jakości.

Kotykiewicz

Teofil Kotykiewicz (1849-1920) – polski producent koncertowych fisharmonii (tzw. fisharmonii artystycznych) działający w Wiedniu od roku 1873. Zbudował ponad 11000 fisharmonii, niezwykle dobrze wówczas ocenianych (produkcja jego firmy zdobyła sporo medali na wystawach przemysłowych). Część fisharmonii z wytwórni Kotykiewicza znajduje się do dzisiaj w Polsce (wg mojej oceny, kilkadziesiąt egzemplarzy). Firma Kotykiewicza istniała i po jego śmierci, prowadzona przez synów: Teofila młodszego i Emila, produkując fisharmonie i w niewielkim zakresie inne instrumenty muzyczne (np. czelesty) do II wojny światowej, a być może nawet i później.

Krall & Seidler / Fortepian Krall Seidler / Krall i Seidler fabryka fortepianów

To bez wątpienia najlepsza polska firma produkująca fortepiany oraz – w mniejszej ilości – pianina. Firma istniała w latach 1830-1896 i wyprodukowała w tym czasie około 5800 fortepianów, przeważnie „wiedeńskich”.

Legnica fabryka pianin / Legnica numery seryjne pianin

Legnica pianina lata produkcji

1947-1998

Marka pianin produkowanych w Kaliszu

Po wojnie produkowano pianina marki „Calisia” oraz „Polonez” (ostatnia marka to rzadkość). Znane przedwojenne kaliskie marki to „Theodor Betting”, „Arnold Fibiger”, „K. & A. Fibiger”, „Apollo” (nie mylić z drezdeńską fabryką pod tą samą nazwą!). Fortepiany w Kaliszu produkowali również Fryderyk Hintz oraz Jan Jerzy (wg innych źródeł – Grzegorz) Lindemann.

Marka polskich fortepianów / Najlepsi producenci fortepianów w Polsce przed wojną

Nie wszystko, co najlepsze, miało miejsce w Warszawie. Oto mój osobisty ranking dziesięciu najlepszych przedwojennych producentów pianin i fortepianów w Polsce, czyje instrumenty wciąż są obecne na rynku. Wśród dziesięciu firm cztery są spoza stolicy!

  • 1. Krall & Seidler (fortepiany)
  • 2. Kerntopf (fortepiany, pianina)
  • 3. Fibiger (pianina, fortepiany)
  • 4. Betting (pianina, fortepiany)
  • 5. Małecki (fortepiany, pianina)
  • 6. Antoni Hofer (fortepiany)
  • 7. J. Budynowicz (fortepiany)
  • 8. Sommerfeld (pianina, fortepiany)
  • 9. F. J. Nowicki (pianina)
  • 10. A. Drygas (pianina)

Najlepsze przedwojenne pianina i fortepiany z Warszawy

Gdybym miał z kolei robić ranking dziesięciu warszawskich producentów fortepianów i pianin, wciąż obecnych na rynku, ułożyłbym go w ten sposób:

A. Firmy „topowe”, z wyższej półki:

  • 1. Krall & Seidler (fortepiany)
  • 2. Kerntopf (fortepiany, pianina)
  • 3. Małecki (fortepiany, pianina)
  • 4. Antoni Hofer (fortepiany)
  • 5. J. Budynowicz (fortepiany)

B. Firmy „średniej ręki”:

C. Firmy niszowe:

Numery seryjne pianin Calisia

Pianina Drygas / A. Drygas pianina

„Drygas” – to marka przedwojennych poznańskich pianin, produkowanych w Wielkopolskiej Fabryce Fortepianów i Pianin Antoniego Drygasa w latach 1917-1935. Są to dobre, polecane instrumenty.

Pianina niemieckie Dütz

To nie są niemieckie, lecz polskie pianina. Nie potrafię ocenić instrumentów tej marki. Jest to dość niszowa firma warszawska, działająca w ostatniej trzeci XIX wieku.

Pianino Fibiger

Pianina oraz fortepiany Fibigera, produkowane w latach 1878-1939 w Kaliszu, to doskonałe instrumenty. Mimo to, rozważając ich zakup, trzeba pamiętać o upływie czasu i o tym, że wiekowe pianina, o ile nigdy nie były poddawane renowacji, prawie nigdy nie są w pełni funkcjonalnymi instrumentami muzycznymi. To dotyczy nie tylko instrumentów Fibigera, ale każdej historycznej marki.
Fabrykę Arnolda Fibigera po wojnie przemianowano na „Calisię”, czym rozpoczęto zupełnie nową erę w produkcji polskich pianin i fortepianów.

Pianino Małecki / Fortepian Małecki / Małecki fortepiany

Pianina i fortepiany z fabryki Juliana Małeckiego (działającej w latach 1860-1915?) to bardzo dobre polskie instrumenty, jak najbardziej godne polecenia (pod warunkiem, ze są w dobrym stanie zachowania). Fabryka Małeckiego produkowała jedne z najlepszych instrumentów w Polsce.

Pianino polskie / Polskie pianino

W powojennej Polsce istniały najpierw pięć (Legnica, Kalisz, Leszno, Brzeg, Lubin), później – dwie (Kalisz, Legnica) fabryki pianin i fortepianów, o czym więcej piszę tutaj. W Kaliszu produkowano instrumenty na rynek krajowy i zagraniczny – pianina i fortepiany marki „Calisia”. W Legnicy produkowano tylko pianina: na rynek krajowy szła marka „Legnica”, na rynek zagraniczny – pianina marek „Offberg”, „Lindbergh” oraz „Balthur”, a od 1992 do 1998 roku – pianina staro-nowej marki „Th. Betting” (dla odmiany, nie w Kaliszu, lecz w Legnicy). W Lubinie w latach 1963-66 wyprodukowano 1017 pianin marki „Lubin”. Wcześniej produkowano również fortepiany i pianina marki „Polonus” oraz „Fabrzeg” (w Brzegu) oraz pianina „Polonez” (prawdopodobnie w Kaliszu). Te cztery ostatnie marki są dziś bardzo rzadkie i należą, pomimo standardowej dla PRL jakości, do rarytasów. Niestety, ani fabryka w Kaliszu, ani fabryka w Legnicy nie przetrwała zmian ustrojowych, tak więc polskie pianino przeszło do historii. Dzisiaj w Polsce produkuje się jedynie niemieckie pianina i fortepiany „Schimmel” i „Vogel” na zasadach franczyzy.

Rok produkcji pianina Betting

W przypadku pianin Bettinga jest dość duży problem z datowaniem. Nie zawsze numery się zgadzają z innymi wytycznymi, poza tym, nie ma dobrze opracowanej tabeli jego numerów. Z tego wynika, że firmowa dokumentacja raczej się nie zachowała. Można próbować datować pianina Bettinga na podstawie cech wtórnych (wyglądu, napisów, szyldu, zdobień, medali, rozwiązań konstrukcyjnych itd.), lecz będą to ustalenia z dokładnością nie większą niż +/- 20 lat.

Stare polskie instrumenty

To temat rzeka… Polska jest słynna ze swoich organów, fortepianów, pianin i fisharmonii. Słynęła z nich również Warszawa. W innych krajach cała polska spuścizna historyczna nie jest w ogóle znana (wyjątkiem być może pozostaje wiedeńska firma Teofila Kotykiewicza, znana w kręgach amatorów fisharmonii). O tym będę w przyszłości pisał.

Theodor Betting pianino / Pianino Betting

Jest to jedna z lepszych polskich marek przedwojennych pianin oraz fortepianów, produkowanych od 2 połowy XIX wieku do roku 1939. Niestety, nie ma dokumentacji, która miarodajnie pozwoliłaby datować znane numery seryjne tych instrumentów. Po 1989 roku pianina marki „T. Betting” produkowała również Legnicka Fabryka Fortepianów i Pianin, nadając im numery seryjne wspólne z pianinami „Legnica”. Odróżnić nowe pianin od starych można z wyglądu oraz z pisowni („T. Betting” vs. „Theodor Betting”). Nowe legnickie pianina marki „T. Betting” również były dobrymi, godnymi polecenia instrumentami.

W. Jahne pianina historia

To stosunkowo niewielka fabryka pianin w Bydgoszczy, działająca w dwudziestoleciu międzywojennym (prawdopodobnie w latach 1926-33) przy ulicy Gdańskiej 149 (obecnie Gdańska 42). Willi Jähne, bydgoski fabrykant pianin, nie miał w ówczesnej prasie najlepszych notowań. Zarzucano mu liczne przekręty, za co trafił nawet do więzienia. Mimo to, obecnie pianina „W. Jähne” dość często spotykane są na rynku wtórnym i są całkiem dobrej jakości.

Zapytania z wyszukiwarki, prowadzące na tę stronę:

  • przestarzale o klawesynie (48)
  • ranking pianin (41)
  • legnicka fabryka fortepianów i pianin (24)
  • pianino drygas (14)
  • pianino w jahne (14)
  • marka polskich fortepianow (13)
  • pianino a drygas (11)
  • pianino betting (10)
  • w jahne (10)
  • pianino k&a fibiger (10)
  • fortepiany produkowane w polsce na przełomie xix i xx wieku krakowie (10)
  • pianino sommerfeld opinie (8)
  • theodor betting pianino (7)
  • k&a fibiger (7)
  • pianino theodor betting (6)
  • pianina ranking (6)
  • fortepiany polskie (6)
  • offberg pianina (5)
  • a drygas pianino (5)
  • produkcja fortepianów w polsce (5)
  • w jahne pianino (5)
  • ile może kosztować pianino k&a fibiger (5)
  • ranking producentów pianin (5)
  • pianino małecki (5)
  • offberg pianino (5)
  • strojenie pianin drygas poznan (4)
  • fortepian małecki (4)
  • rynek pianin w polsce (4)
  • fabryki fortepianów w polsce (4)
  • pianino Kowalik (4)
  • b gabryelska kraków (4)
  • wszystko o pianinie (4)
  • fabryka fortepianów w warszawie krall (4)
  • malecki fabryka fortepianów i pianin w warszawie (4)
  • ile wazy pianino fibiger (3)
  • ocena pianin legnica i calisia (3)
  • polskie przedwojenne pianina (3)
  • Franz Liehr Liegnitz jakość (3)
  • polski producent fortepianów (3)
  • krall seidler sprzedam (3)
  • sprzedam pianino sommerfeld (3)
  • w jahne pianina (3)
  • fabryka pianin w polsce (3)
  • pianina sommerfeld wartosc (3)
  • fortepiany produkowane w polsce na przełomie xix i xx wieku (3)
  • polskie fortepiany (3)
  • pianina schimmel (3)
  • pianino w jahne wartosc (2)
  • nowicki wroclaw fortepiany pianina (2)
  • krall&seidler (2)
  • milecki fortepian (2)
  • legnica historia pianin (2)
  • krall seidler fortepian (2)
  • przedwojenni producenci pianin z berlina (2)
  • nowe pianina legnica (2)
  • pianino t beting (2)
  • marka fortepianów z kalisza (2)
  • polska firma produkująca fortepiany (2)
  • polskie pianina przedwojenne (2)
  • pianino sommerfeld opinia (2)
  • pianino somerfeld opinie (2)
  • przedwojenne pianina organy (2)
  • gebethner i wolff pianino (2)
  • gdzie ten numer w pianinie legnica (2)
  • Przedwojenne pianino A DRYGAS a POSEN (2)
  • gabryelska pianino (2)
  • s kowalik warszawa pianino (2)
  • рояль j kerntopf i syn io cena (2)
  • pianino 1992 z starego gdańska (2)
  • pianino koischwitz (2)
  • fabryka przdwojenna fortepianów legnica (2)
  • th betting pianino gdzie jest data produkcji (2)
  • email dei co th loc:PL (2)
  • ile kosztuje fortepian malecki (2)
  • pianino arnold fibigier kiedy produkowano (2)
  • a drygas pianina opinie (2)
  • b koischwitz pianino (2)
  • b gabryelska (2)
  • zawiasy do fortepianu kalisz (2)
  • znane marki fortepianowe (2)
  • sommerfeld pianino oznakowanie (2)
  • seidler teofil (2)
  • schimmel kalisz opinie (2)
  • pianino malecki warszawa (2)
  • pianino k & a fibiger opinia (2)
  • opinie o pianinach th betting (2)
  • fortepian producent Polska (2)
  • pianino malecki numery seryjne (2)
  • pianina m-ki fabrzeg (2)
  • pianino polskiej firmy (2)
  • pianino przedwojenne kowalik (2)
  • pianino k & a fibiger (1)
  • pianino jahne opinie (1)
  • pianino theodor betting opinie (1)
  • pianino j m kamieniecki (1)
  • pianino richard koichwitz (1)
  • pianino k&a fibiger sprzedam (1)
  • pianino seidler (1)
  • pianino krall & seidler ile warte (1)
  • pianina i fortepiany ranking (1)
  • pianino rok produkci 1873 (1)
  • pianino t betting przedwojenne wartość (1)
  • pianino th betting 1992 (1)
  • pianino karl fibiger (1)
  • pianino k&a fibiger (1)
  • pianino legnica balthur review (1)
  • pianino louis seliger & sohn breslau schweidnitzer str 31 (1)
  • pianino k & a fibiger sprzedam (1)
  • pianino z kalisza teodor betting (1)
  • фортепіано Легнец 1896 р (1)
  • th betting pianino (1)
  • t betting pianino opinie (1)
  • t betting opinie (1)
  • starzy producenci pianin (1)
  • stare pianino ze zdobieniami (1)
  • sprzedam fortepian małecki (1)
  • spis najlepszych organów w Polsce (1)
  • sommerfeld pianino opinia (1)
  • sommerfeld pianina opinie (1)
  • sommerfeld fortepian (1)
  • slynne fortepiany ranking (1)
  • the betting piano opinie (1)
  • theodor betting (1)
  • znane przedwojenne marki (1)
  • xix wiek pianino b (1)
  • wytwórnie pianin przedwojenne (1)
  • wymiary fortepianu koncertowego krall seidler (1)
  • wycena fortepianu krall (1)
  • wszystko o pianinach legnica (1)
  • wszystko o pianinach (1)
  • warszawa j golmer (1)
  • warszawa fortepian producent przedwojenny (1)
  • w jahne giełda (1)
  • vogel-schimmel fabryka w polsce (1)
  • skup zlota berlin franz neumann (1)
  • richard fiedler pianino (1)
  • renowacja fortepinów kalisz (1)
  • producenci pianin przedwojenni (1)
  • producenci pianin obecni w polsce (1)
  • poznańska firma a drygas (1)
  • polskie pianino przedwojenne warszawa (1)
  • polskie pianina opinie (1)
  • polskie firmy produkujace instrumenty muzyczne (1)
  • polski producent pianin (1)
  • polski producent instrumentów (1)
  • polska wytwórnia fortepianów (1)
  • polscy producenci fortepianów i pianin (1)
  • pianoforti di amburgo emil trubger (1)
  • producenci pianin w polsce w okresie miedzywojennym (1)
  • produkcja i renowacja pianin i fortepianow w kaliszu (1)
  • rankinkg pianin (1)
  • ranking pianin w polsce (1)
  • ranking najlepszych pianin (1)
  • przestarzałe o klawesynie (1)
  • przedwojjenne pianino majewski (1)
  • przedwojenny producent pianin (1)
  • przedwojenni producenci pianin niemcy (1)
  • przedwojenne marki fortepianów (1)
  • przedwojenne marki (1)
  • produkcja pianin w niemczech do 1939 r (1)
  • w jahne pianino wartość (1)
  • piano beting berlin (1)
  • pianino j grosspietsch breslau ile wazy? (1)
  • gdzie produkuja pianina w polsce (1)
  • fortepian wyprodukowany w polsce (1)
  • fortepian ranking (1)
  • fortepian małecki numer gdzie szukać (1)
  • fortepian małecki ars polonica (1)
  • fortepian marki apollo (1)
  • fortepian marka (1)
  • fortepian krall i seidler wartosc (1)
  • fortepian gabryelska kraków (1)
  • fortepian fibiger (1)
  • fortepian breslau ile kosztuje (1)
  • fortepian bialy krakow (1)
  • fortepian Betting (1)
  • fortepian z lat 1830 allois (1)
  • fortepiano Malecki W Warszawie (1)
  • gabryelska organy (1)
  • gabryelska fortepian (1)
  • gabryelska bronisława (1)
  • gabryelska b pianina (1)
  • franz seiler berlin pianino (1)
  • fortepiany przedwojenne warszawa (1)
  • fortepiany produkowane w polsce (1)
  • fortepiany polska (1)
  • fortepiany i pianina schimmel (1)
  • fortepiany hofer wartosc (1)
  • fortepiany fibigera (1)
  • fortepiany do sprzedaży w krakowie (1)
  • fortepian apollo (1)
  • fibiger pianino poznań (1)
  • fibiger karol (1)
  • bronisława gabryelska kraków skład fortepianów (1)
  • bronisława gabryelska kraków (1)
  • białe pianina konserwacja (1)
  • Betting pianino\ (1)
  • betting pianina numer (1)
  • becker fortepian stary zniszczony (1)
  • ars polonica pianino drygas (1)
  • arnold fibiger pianino (1)
  • arnold fibiger historia pianin (1)
  • allegro pianino legnica kraków (1)
  • allegro a fibiger pianino 2012 (1)
  • a drygas posen (1)
  • bydgoska fabryka pianin jene (1)
  • bydgoszcz fabryka pianin (1)
  • fabrzeg (1)
  • fabryki w przedwojennym krakowie (1)
  • fabryki pianin w okresie przedwojennym w Polsce (1)
  • fabryka pianin i fortepianów brunona sommerfelda (1)
  • fabryka pianin i fortepianów b sommerfelda nr katalogowe (1)
  • fabryka koischwitz historia (1)
  • fabryka fortepianów w polsce działających (1)
  • f hinze flügelfabrik (1)
  • drygas pianina (1)
  • carl koischwitz piano (1)
  • carl fibiger piano (1)
  • Carl August Koischwitz (1)
  • a drygas pianino cena (1)
  • pianino golmer (1)
  • pianina calisia kraków (1)
  • oznaczenia pianino (1)
  • o pianinach schimmel (1)
  • numery seryjne fortepian małecki (1)
  • numer seryjny pianina k&a Fibiger (1)
  • nazwa starych polskich fortepianów fits (1)
  • nazwa fortepianu z kalisz (1)
  • najlepsze producenci kaloryferow w polsce (1)
  • najlepsze pianino opinie fibiger (1)
  • Muzika s pianinam (1)
  • małecki pianino cena (1)
  • marki pianin wiedeńskich (1)
  • 6 znanych marek fortepianów (1)
  • pianina małecki (1)
  • pianino drygas opinie (1)
  • pianino drygas numery (1)
  • pianino carl hintze opinia (1)
  • pianino betting zabytkowe (1)
  • pianino B Gabryelska Kraków (1)
  • pianino arnold fibiger (1)
  • pianina-schimmel (1)
  • pianina w polsce (1)
  • pianina stare np betting (1)
  • pianina sommerfeld opinie (1)
  • pianina polski przedwojennej (1)
  • pianina olsztyn poland (1)
  • marki pianin produkowanych w berlinie (1)
  • malecki fortepiany (1)
  • literatura dla uczących się gry na piabino (1)
  • k&a fibiger historia (1)
  • K i A Fibiger w okresie międzywojennym (1)
  • julian małecki fortepin (1)
  • janiszewski fisharmonie (1)
  • jakie są najlepsze firmy produkujące pianina i fortepiany (1)
  • jakie pianina produkuje sie w polsce (1)
  • jahnepianina (1)
  • jahne pianina (1)
  • jahne fabryka pianin (1)
  • historia polskich pianin (1)
  • historia polskich fortepianow (1)
  • historia fabryki schimmel (1)
  • K&A Fibiger Kalisz (1)
  • karl arnold pianino (1)
  • legnica biala pianino (1)
  • kupie pianino przedwojenne (1)
  • kupię białe pianino legnica (1)
  • kupię antyczny fortepian fibiger (1)
  • kto budował villi calisia (1)
  • krall & seidler (1)
  • kowalik pianino (1)
  • KOWALIK FORTEPIAN (1)
  • koischwitz pianino (1)
  • klawesyn przestarzałe (1)
  • katalog pianin legnica przedwojennych (1)
  • Karol KOISCHWITZ (1)
  • golmer fortepian (1)