Wasze pytania: polskie pianina i fortepiany

Pytania z internetu, cz. 5. Polskie fortepiany i pianina.

Wśród pytań Was interesujących znaczna część dotyczy fortepianów i pianin polskiej produkcji. Niniejszym więc postanawiam wyodrębnić dział ten z pozostałych, tak aby zgromadzić wszystkie „polskie” pytania i odpowiedzi w jednym miejscu. 

Tematyka pozostałych pytań:

August Brunner, Fryderyk Buchholtz, Tomasz Max, Jan Długosz
B. Gabryelska / Gabryelska Kraków pianino
Calisia pianino
Czy Legnica produkuje białe pianina?
Fabryka fortepianów w Krakowie / Fabryka pianin Kraków
Gdzie znajduje się rok produkcji w pianinie Betting?
Jakie były marki starych pianin w Polsce? / Producenci pianin w Polsce / Przedwojenni producenci pianin w Polsce
Kotykiewicz
Krall & Seidler / Fortepian Krall Seidler / Krall i Seidler fabryka fortepianów
Legnica fabryka pianin / Legnica numery seryjne pianin
Legnica pianina lata produkcji
Marka pianin produkowanych w Kaliszu
Marka polskich fortepianów / Najlepsi producenci fortepianów w Polsce przed wojną
Najlepsze przedwojenne pianina i fortepiany z Warszawy
Numery seryjne pianin Calisia
Pianina Drygas / A. Drygas pianina
Pianina niemieckie Dütz
Pianino Fibiger
Pianino Małecki / Fortepian Małecki / Małecki fortepiany
Pianino polskie / Polskie pianino
Rok produkcji pianina Betting
Stare polskie instrumenty
Theodor Betting pianino / Pianino Betting
W. Jahne pianina historia

August Brunner, Fryderyk Buchholtz, Tomasz Max, Jan Długosz

Warszawscy fabrykanci fortepianów, działający w połowie XIX wieku.

B. Gabryelska / Gabryelska Kraków pianino

Bronisława Gabryelska była właścicielką składu (magazynu) fortepianów i pianin w Krakowie na przełomie XIX-XX ww. Była to osoba dość znana w Europie, gdyż wiele zagranicznych instrumentów posiadało nadane im fabryczne oznaczenia „Für B. Gabryelska” (dla B. Gabryelskiej). Sama Gabryelska produkcją pianin czy fortepianów raczej się nie zajmowała, mimo to, jest ciekawą postacią. Być może uda mi się niedługo dowiedzieć o niej czegoś więcej.

Calisia pianino

Czy Legnica produkuje białe pianina?

Legnica już niczego nie produkuje. Kiedy fabryka istniała, produkowała czasem również białe pianina.

Fabryka fortepianów w Krakowie / Fabryka pianin Kraków

Gdzie znajduje się rok produkcji w pianinie Betting?

Nigdzie. Roku produkcji w pianinach się nie umieszcza (dotyczy to nie tylko pianin Bettinga). Rok produkcji można ustalić na inne sposoby (w czym bezinteresownie pomagam).

Jakie były marki starych pianin w Polsce? / Producenci pianin w Polsce / Przedwojenni producenci pianin w Polsce

Tych marek było parędziesiąt, jeżeli nie paręset. Wystarczy poczytać artykuł o produkcji pianin w przedwojennej Warszawie, żeby znaleźć tam kilkadziesiąt nazwisk. Z tych częściej spotykanych są marki, które umieściłem w kolejności od najbardziej do mniej popularnych:

  • Theodor Betting
  • Arnold Fibiger
  • K. & A. Fibiger (również pod nazwą „Apollo” – nie mylić z drezdeńskim producentem)
  • Julian Małecki
  • Jan Kerntopf i syn
  • Bruno Sommerfeld
  • Antoni Drygas, również „Wielkopolska Fabryka Fortepianów i Pianin”
  • Feliks Julian Nowicki
  • Willi Jähne
  • K. O. Fiedler
  • A. Janiszewski
  • Alois Kewitsch
  • Leon Banasikowski
  • Wł. Majewski
  • Otton Majewski
  • Jean Dütz (lub „Jan Dütz i syn”, lub „Antoni Dütz„)
  • Stanisław Kowalik
  • Bronisława Gabryelska
  • Gebethner & Wolff
  • Bracia Koischwitz (lub „Carl Koischwitz”, lub „Richard Koischwitz”)
  • Józefat Golmer
  • J. M. Kamieniecki
  • Krall & Seidler (świetna firma, ale pianin w porównaniu z fortepianami wyprodukowała znikomą ilość)

i inne. NB. Jasnym kolorem podałem znane imiona producentów, które nie były umieszczane na instrumentach. Np. Julian Małecki oznacza, że fortepiany były sygnowane jako „Małecki” (ewentualnie z dodatkami, np. „Małecki w Warszawie”, „Fabryka fortepianów Małecki” itd.); Józefat Golmer – że oznaczał swoje pianina jako „J. Golmer” etc.

Polskie pianina były bardzo dobrej jakości.

Kotykiewicz

Teofil Kotykiewicz (1849-1920) – polski producent koncertowych fisharmonii (tzw. fisharmonii artystycznych) działający w Wiedniu od roku 1873. Zbudował ponad 11000 fisharmonii, niezwykle dobrze wówczas ocenianych (produkcja jego firmy zdobyła sporo medali na wystawach przemysłowych). Część fisharmonii z wytwórni Kotykiewicza znajduje się do dzisiaj w Polsce (wg mojej oceny, kilkadziesiąt egzemplarzy). Firma Kotykiewicza istniała i po jego śmierci, prowadzona przez synów: Teofila młodszego i Emila, produkując fisharmonie i w niewielkim zakresie inne instrumenty muzyczne (np. czelesty) do II wojny światowej, a być może nawet i później.

Krall & Seidler / Fortepian Krall Seidler / Krall i Seidler fabryka fortepianów

To bez wątpienia najlepsza polska firma produkująca fortepiany oraz – w mniejszej ilości – pianina. Firma istniała w latach 1830-1896 i wyprodukowała w tym czasie około 5800 fortepianów, przeważnie „wiedeńskich”.

Legnica fabryka pianin / Legnica numery seryjne pianin

Legnica pianina lata produkcji

1947-1998

Marka pianin produkowanych w Kaliszu

Po wojnie produkowano pianina marki „Calisia” oraz „Polonez” (ostatnia marka to rzadkość). Znane przedwojenne kaliskie marki to „Theodor Betting”, „Arnold Fibiger”, „K. & A. Fibiger”, „Apollo” (nie mylić z drezdeńską fabryką pod tą samą nazwą!). Fortepiany w Kaliszu produkowali również Fryderyk Hintz oraz Jan Jerzy (wg innych źródeł – Grzegorz) Lindemann.

Marka polskich fortepianów / Najlepsi producenci fortepianów w Polsce przed wojną

Nie wszystko, co najlepsze, miało miejsce w Warszawie. Oto mój osobisty ranking dziesięciu najlepszych przedwojennych producentów pianin i fortepianów w Polsce, czyje instrumenty wciąż są obecne na rynku. Wśród dziesięciu firm cztery są spoza stolicy!

  • 1. Krall & Seidler (fortepiany)
  • 2. Kerntopf (fortepiany, pianina)
  • 3. Fibiger (pianina, fortepiany)
  • 4. Betting (pianina, fortepiany)
  • 5. Małecki (fortepiany, pianina)
  • 6. Antoni Hofer (fortepiany)
  • 7. J. Budynowicz (fortepiany)
  • 8. Sommerfeld (pianina, fortepiany)
  • 9. F. J. Nowicki (pianina)
  • 10. A. Drygas (pianina)

Najlepsze przedwojenne pianina i fortepiany z Warszawy

Gdybym miał z kolei robić ranking dziesięciu warszawskich producentów fortepianów i pianin, wciąż obecnych na rynku, ułożyłbym go w ten sposób:

A. Firmy „topowe”, z wyższej półki:

  • 1. Krall & Seidler (fortepiany)
  • 2. Kerntopf (fortepiany, pianina)
  • 3. Małecki (fortepiany, pianina)
  • 4. Antoni Hofer (fortepiany)
  • 5. J. Budynowicz (fortepiany)

B. Firmy „średniej ręki”:

C. Firmy niszowe:

Numery seryjne pianin Calisia

Pianina Drygas / A. Drygas pianina

„Drygas” – to marka przedwojennych poznańskich pianin, produkowanych w Wielkopolskiej Fabryce Fortepianów i Pianin Antoniego Drygasa w latach 1917-1935. Są to dobre, polecane instrumenty.

Pianina niemieckie Dütz

To nie są niemieckie, lecz polskie pianina. Nie potrafię ocenić instrumentów tej marki. Jest to dość niszowa firma warszawska, działająca w ostatniej trzeci XIX wieku.

Pianino Fibiger

Pianina oraz fortepiany Fibigera, produkowane w latach 1878-1939 w Kaliszu, to doskonałe instrumenty. Mimo to, rozważając ich zakup, trzeba pamiętać o upływie czasu i o tym, że wiekowe pianina, o ile nigdy nie były poddawane renowacji, prawie nigdy nie są w pełni funkcjonalnymi instrumentami muzycznymi. To dotyczy nie tylko instrumentów Fibigera, ale każdej historycznej marki.
Fabrykę Arnolda Fibigera po wojnie przemianowano na „Calisię”, czym rozpoczęto zupełnie nową erę w produkcji polskich pianin i fortepianów.

Pianino Małecki / Fortepian Małecki / Małecki fortepiany

Pianina i fortepiany z fabryki Juliana Małeckiego (działającej w latach 1860-1915?) to bardzo dobre polskie instrumenty, jak najbardziej godne polecenia (pod warunkiem, ze są w dobrym stanie zachowania). Fabryka Małeckiego produkowała jedne z najlepszych instrumentów w Polsce.

Pianino polskie / Polskie pianino

W powojennej Polsce istniały najpierw pięć (Legnica, Kalisz, Leszno, Brzeg, Lubin), później – dwie (Kalisz, Legnica) fabryki pianin i fortepianów, o czym więcej piszę tutaj. W Kaliszu produkowano instrumenty na rynek krajowy i zagraniczny – pianina i fortepiany marki „Calisia”. W Legnicy produkowano tylko pianina: na rynek krajowy szła marka „Legnica”, na rynek zagraniczny – pianina marek „Offberg”, „Lindbergh” oraz „Balthur”, a od 1992 do 1998 roku – pianina staro-nowej marki „Th. Betting” (dla odmiany, nie w Kaliszu, lecz w Legnicy). W Lubinie w latach 1963-66 wyprodukowano 1017 pianin marki „Lubin”. Wcześniej produkowano również fortepiany i pianina marki „Polonus” oraz „Fabrzeg” (w Brzegu) oraz pianina „Polonez” (prawdopodobnie w Kaliszu). Te cztery ostatnie marki są dziś bardzo rzadkie i należą, pomimo standardowej dla PRL jakości, do rarytasów. Niestety, ani fabryka w Kaliszu, ani fabryka w Legnicy nie przetrwała zmian ustrojowych, tak więc polskie pianino przeszło do historii. Dzisiaj w Polsce produkuje się jedynie niemieckie pianina i fortepiany „Schimmel” i „Vogel” na zasadach franczyzy.

Rok produkcji pianina Betting

W przypadku pianin Bettinga jest dość duży problem z datowaniem. Nie zawsze numery się zgadzają z innymi wytycznymi, poza tym, nie ma dobrze opracowanej tabeli jego numerów. Z tego wynika, że firmowa dokumentacja raczej się nie zachowała. Można próbować datować pianina Bettinga na podstawie cech wtórnych (wyglądu, napisów, szyldu, zdobień, medali, rozwiązań konstrukcyjnych itd.), lecz będą to ustalenia z dokładnością nie większą niż +/- 20 lat.

Stare polskie instrumenty

To temat rzeka… Polska jest słynna ze swoich organów, fortepianów, pianin i fisharmonii. Słynęła z nich również Warszawa. W innych krajach cała polska spuścizna historyczna nie jest w ogóle znana (wyjątkiem być może pozostaje wiedeńska firma Teofila Kotykiewicza, znana w kręgach amatorów fisharmonii). O tym będę w przyszłości pisał.

Theodor Betting pianino / Pianino Betting

Jest to jedna z lepszych polskich marek przedwojennych pianin oraz fortepianów, produkowanych od 2 połowy XIX wieku do roku 1939. Niestety, nie ma dokumentacji, która miarodajnie pozwoliłaby datować znane numery seryjne tych instrumentów. Po 1989 roku pianina marki „T. Betting” produkowała również Legnicka Fabryka Fortepianów i Pianin, nadając im numery seryjne wspólne z pianinami „Legnica”. Odróżnić nowe pianin od starych można z wyglądu oraz z pisowni („T. Betting” vs. „Theodor Betting”). Nowe legnickie pianina marki „T. Betting” również były dobrymi, godnymi polecenia instrumentami.

W. Jahne pianina historia

To stosunkowo niewielka fabryka pianin w Bydgoszczy, działająca w dwudziestoleciu międzywojennym (prawdopodobnie w latach 1926-33) przy ulicy Gdańskiej 149 (obecnie Gdańska 42). Willi Jähne, bydgoski fabrykant pianin, nie miał w ówczesnej prasie najlepszych notowań. Zarzucano mu liczne przekręty, za co trafił nawet do więzienia. Mimo to, obecnie pianina „W. Jähne” dość często spotykane są na rynku wtórnym i są całkiem dobrej jakości.

Zapytania z wyszukiwarki, prowadzące na tę stronę:

  • przestarzale o klawesynie (48)
  • ranking pianin (46)
  • legnicka fabryka fortepianów i pianin (25)
  • pianino drygas (23)
  • pianino w jahne (18)
  • marka polskich fortepianow (17)
  • pianino sommerfeld opinie (16)
  • pianino betting (15)
  • pianino a drygas (13)
  • w jahne (11)
  • a drygas pianino (11)
  • pianino k&a fibiger (10)
  • fortepiany produkowane w polsce na przełomie xix i xx wieku krakowie (10)
  • theodor betting pianino (7)
  • pianino theodor betting (7)
  • k&a fibiger (7)
  • ranking producentów pianin (7)
  • pianina ranking (7)
  • fortepiany polskie (6)
  • ile może kosztować pianino k&a fibiger (5)
  • pianino małecki (5)
  • t betting opinie (5)
  • w jahne pianino (5)
  • fortepian małecki (5)
  • producenci pianin przedwojenni (5)
  • offberg pianina (5)
  • offberg pianino (5)
  • produkcja fortepianów w polsce (5)
  • strojenie pianin drygas poznan (4)
  • fabryka fortepianów w warszawie krall (4)
  • sprzedam pianino sommerfeld (4)
  • fabryki fortepianów w polsce (4)
  • malecki fabryka fortepianów i pianin w warszawie (4)
  • ile kosztuje pianino I Kerntopf i Jan (4)
  • b gabryelska kraków (4)
  • wszystko o pianinie (4)
  • ranking najlepszych pianin (4)
  • pianino Kowalik (4)
  • polskie fortepiany (4)
  • rynek pianin w polsce (4)
  • ile wazy pianino fibiger (3)
  • polski producent fortepianów (3)
  • polskie przedwojenne pianina (3)
  • Franz Liehr Liegnitz jakość (3)
  • krall seidler sprzedam (3)
  • fortepiany produkowane w polsce na przełomie xix i xx wieku (3)
  • b gabryelska (3)
  • w jahne pianina (3)
  • pianina schimmel (3)
  • ocena pianin legnica i calisia (3)
  • pianina sommerfeld wartosc (3)
  • fabryka pianin w polsce (3)
  • pianino arnold fibiger (3)
  • marka fortepianów z kalisza (3)
  • gabryelska pianino (2)
  • opinie o pianinach th betting (2)
  • pianino koischwitz (2)
  • pianino k & a fibiger opinia (2)
  • ile kosztuje fortepian malecki (2)
  • pianino sommerfeld opinia (2)
  • polskie wytwórnie fortepianów (2)
  • pianino a fibiger (2)
  • pianino 1992 z starego gdańska (2)
  • gdzie ten numer w pianinie legnica (2)
  • gdzie produkuja fortepiany (2)
  • gebethner i wolff pianino (2)
  • polskie pianina przedwojenne (2)
  • jak czyscic biala porcelane (2)
  • pianino t beting (2)
  • legnica historia pianin (2)
  • pianino somerfeld opinie (2)
  • pianino seidler (2)
  • krall&seidler (2)
  • milecki fortepian (2)
  • krall seidler fortepian (2)
  • pianino przedwojenne kowalik (2)
  • pianino w jahne wartosc (2)
  • pianino polskiej firmy (2)
  • polska firma produkująca fortepiany (2)
  • polska marka forepianów (2)
  • pianino malecki warszawa (2)
  • pianino malecki numery seryjne (2)
  • nowe pianina legnica (2)
  • nowicki wroclaw fortepiany pianina (2)
  • pianino arnold fibigier kiedy produkowano (2)
  • email dei co th loc:PL (2)
  • fortepian małecki opinie (2)
  • s kowalik warszawa pianino (2)
  • fortepian marka (2)
  • fabryka przdwojenna fortepianów legnica (2)
  • b koischwitz pianino (2)
  • wszystko o pianinach (2)
  • schimmel kalisz opinie (2)
  • seidler teofil (2)
  • pianina m-ki fabrzeg (2)
  • th betting pianino gdzie jest data produkcji (2)
  • sommerfeld pianino oznakowanie (2)
  • theodor betting (2)
  • fortepian producent Polska (2)
  • znane marki fortepianowe (2)
  • przedwojenne pianina organy (2)
  • zawiasy do fortepianu kalisz (2)
  • fortepiany produk owane w polsce (2)
  • Przedwojenne pianino A DRYGAS a POSEN (2)
  • рояль j kerntopf i syn io cena (2)
  • a drygas pianina opinie (2)
  • przedwojenni producenci pianin z berlina (2)
  • w jahne giełda (1)
  • pianino ksmieniecki (1)
  • wloskie fortepiany (1)
  • wartosc pianina kerntopf i syn (1)
  • pianino przedwojenne polskie (1)
  • warszawa j golmer (1)
  • pianino krall & seidler ile warte (1)
  • pianino drygas opinie (1)
  • pianino legnica balthur review (1)
  • the betting piano opinie (1)
  • pianino rok produkci 1873 (1)
  • vogel-schimmel fabryka w polsce (1)
  • pianino drygas numery (1)
  • warszawa fortepian producent przedwojenny (1)
  • W Johne pianino historja cena (1)
  • skup zlota berlin franz neumann (1)
  • pianino k&a fibiger sprzedam (1)
  • pianino louis seliger & sohn breslau schweidnitzer str 31 (1)
  • pianino fibiger opis instrumentu (1)
  • pianino j m kamieniecki (1)
  • pianino jahne opinie (1)
  • xix wiek pianino b (1)
  • фортепіано Легнец 1896 р (1)
  • pianino johann gross cena (1)
  • znane przedwojenne marki (1)
  • pianino golmer (1)
  • wymiary fortepianu koncertowego krall seidler (1)
  • pianino k & a fibiger (1)
  • wycena fortepianu krall (1)
  • pianino k & a fibiger sprzedam (1)
  • krall & seidler (1)
  • w jahne pianino wartość (1)
  • pianino k&a fibiger (1)
  • pianino karl fibiger (1)
  • wszystko o pianinach legnica (1)
  • wytwórnie pianin przedwojenne (1)
  • pianino j grosspietsch breslau ile wazy? (1)
  • pianino richard koichwitz (1)
  • produkcja pianin w niemczech do 1939 r (1)
  • przestarzałe o klawesynie (1)
  • ranking pianin w polsce (1)
  • polskie pianino przedwojenne warszawa (1)
  • polskie pianina opinie (1)
  • rankinkg pianin (1)
  • polskie firmy produkujace instrumenty muzyczne (1)
  • polskie firmy produkujace fortepiany (1)
  • polski producent pianin (1)
  • polski producent instrumentów (1)
  • przedwojjenne pianino majewski (1)
  • przedwojenny producent pianin (1)
  • producenci pianin w polsce w okresie miedzywojennym (1)
  • przedwojenne marki (1)
  • przedwojenne marki fortepianów (1)
  • producenci pianin obecni w polsce (1)
  • poznańska firma a drygas (1)
  • poskie pianina (1)
  • polskiej produkcji fortepiany (1)
  • przedwojenni producenci pianin niemcy (1)
  • produkcja i renowacja pianin i fortepianow w kaliszu (1)
  • renowacja fortepinów kalisz (1)
  • polska wytwórnia fortepianów (1)
  • pianino t betting przedwojenne wartość (1)
  • sommerfeld pianino opinia (1)
  • spis najlepszych organów w Polsce (1)
  • sprzedam fortepian małecki (1)
  • stare książki nimieckie 1800rok jaka cena? (1)
  • stare pianino ze zdobieniami (1)
  • starzy producenci pianin (1)
  • t betting pianino opinie (1)
  • pianino seidler opinie (1)
  • pianino th betting 1992 (1)
  • sommerfeld pianina opinie (1)
  • richard fiedler pianino (1)
  • Richard koischwitz-lodz cena (1)
  • polscy producenci fortepianów i pianin (1)
  • pianoforti di amburgo emil trubger (1)
  • piano beting berlin (1)
  • pianino z kalisza teodor betting (1)
  • slynne fortepiany ranking (1)
  • sommerfeld fortepian (1)
  • pianino theodor betting opinie (1)
  • th betting pianino (1)
  • pianino carl hintze opinie (1)
  • gabryelska b pianina (1)
  • fortepian malecki wartosc (1)
  • fortepian malecki (1)
  • fortepian krall i seidler wartosc (1)
  • fortepian gabryelska kraków (1)
  • fortepian fibiger (1)
  • fortepian breslau ile kosztuje (1)
  • Fortepian bialy kupie ze zlotymi zdobieniami (1)
  • fortepian bialy krakow (1)
  • fortepian Betting (1)
  • fortepian apollo (1)
  • fibiger pianino poznań (1)
  • fibiger karol (1)
  • fibiger arspolonica (1)
  • fabrzeg (1)
  • fortepian marki apollo (1)
  • fortepian małecki ars polonica (1)
  • fortepian małecki numer gdzie szukać (1)
  • franz seiler berlin pianino (1)
  • fortepiany przedwojenne warszawa (1)
  • 6 znanych marek fortepianów (1)
  • fortepiany produkowane w polsce (1)
  • fortepiany polska (1)
  • fortepiany i pianina schimmel (1)
  • fortepiany hofer wartosc (1)
  • fortepiany fibigera (1)
  • fortepiany do sprzedaży w krakowie (1)
  • fortepiano Malecki W Warszawie (1)
  • fortepian z lat 1830 allois (1)
  • fortepian wyprodukowany w polsce (1)
  • fortepian ranking (1)
  • fortepian produkcji polskiej warszawa (1)
  • fabryki w przedwojennym krakowie (1)
  • fabryki pianin w okresie przedwojennym w Polsce (1)
  • fabryka pianin i fortepianów brunona sommerfelda (1)
  • Bronisław gabryelska (1)
  • białe pianina konserwacja (1)
  • Betting pianino\ (1)
  • betting pianina numer (1)
  • becker fortepian stary zniszczony (1)
  • b gabryelska pianist (1)
  • ars polonica pianino drygas (1)
  • arnold fibiger pianino (1)
  • arnold fibiger historia pianin (1)
  • allegro zawias do pianina (1)
  • allegro pianino legnica kraków (1)
  • allegro a fibiger pianino 2012 (1)
  • a drygas posen (1)
  • a drygas pianino cena (1)
  • Bronisława gabryelska (1)
  • bronisława gabryelska kraków (1)
  • bronisława gabryelska kraków skład fortepianów (1)
  • fabryka pianin i fortepianów b sommerfelda nr katalogowe (1)
  • fabryka koischwitz historia (1)
  • fabryka fortepianów w polsce działających (1)
  • f hinze flügelfabrik (1)
  • drygas pianina (1)
  • drygas czy calisia co lepsze (1)
  • carl koischwitz piano (1)
  • carl hintze wytwórnia (1)
  • carl fibiger piano (1)
  • Carl August Koischwitz (1)
  • calisia pianino nr katalogowy (1)
  • bydgoszcz fabryka pianin (1)
  • bydgoska fabryka pianin jene (1)
  • Buchholtz fortepiany (1)
  • A Drygas pianina poznan (1)
  • pianino carl hintze opinia (1)
  • o pianinach schimmel (1)
  • numery seryjne fortepian małecki (1)
  • numery katalogowe fortepianow krall&seidler (1)
  • numer seryjny pianina k&a Fibiger (1)
  • nazwy polskich pianin (1)
  • nazwa starych polskich fortepianów fits (1)
  • nazwa fortepianu z kalisz (1)
  • najlepsze producenci kaloryferow w polsce (1)
  • najlepsze pianino opinie fibiger (1)
  • najlepsze firmy oridukujace fortepian (1)
  • Muzika s pianinam (1)
  • małecki pianino cena (1)
  • małecki pianina (1)
  • marki pianin wiedeńskich (1)
  • ostatnie pianino bettinga (1)
  • oznaczenia pianino (1)
  • pianina calisia kraków (1)
  • pianino carl hintze katalog (1)
  • pianino betting zabytkowe (1)
  • pianino B Gabryelska Kraków (1)
  • pianino apollo opinie (1)
  • pianina-schimmel (1)
  • pianina w polsce (1)
  • pianina stare np betting (1)
  • pianina sommerfeld opinie (1)
  • pianina produkowane przed wojna w kaliszu (1)
  • pianina polskie przedwojenne (1)
  • pianina polski przedwojennej (1)
  • pianina olsztyn poland (1)
  • pianina małecki (1)
  • pianina i fortepiany ranking (1)
  • marki pianin produkowanych w berlinie (1)
  • malecki fortepiany (1)
  • lustro starodawne z1984 jaka cena (1)
  • janiszewski fisharmonie (1)
  • jakie są najlepsze firmy produkujące pianina i fortepiany (1)
  • jakie pianina produkuje sie w polsce (1)
  • jahnepianina (1)
  • jahne pianina (1)
  • jahne fabryka pianin (1)
  • historia polskich pianin (1)
  • historia polskich fortepianow (1)
  • historia fabryki schimmel (1)
  • golmer fortepian (1)
  • gdzie produkuja pianina w polsce (1)
  • gdzie produkuja fortepiany w polsce (1)
  • gabryelska organy (1)
  • gabryelska fortepian (1)
  • julian małecki fortepin (1)
  • K i A Fibiger w okresie międzywojennym (1)
  • k&a fibiger historia (1)
  • literatura dla uczących się gry na piabino (1)
  • legnica biala pianino (1)
  • kupie pianino przedwojenne (1)
  • kupię białe pianino legnica (1)
  • kupię antyczny fortepian fibiger (1)
  • kto budował villi calisia (1)
  • kowalik pianino (1)
  • KOWALIK FORTEPIAN (1)
  • koischwitz pianino (1)
  • klawesyn przestarzałe (1)
  • katalog pianin legnica przedwojennych (1)
  • Karol KOISCHWITZ (1)
  • karl arnold pianino (1)
  • K&A Fibiger Kalisz (1)
  • gabryelska bronisława (1)